کتاب ضرورت و روح تشکیلات

این کتاب در ۱۰ فصل به بررسی ۱۰ قاعده اساسی در کار فرهنگی و تشکیلاتی پرداخته و در هر فصل، مثال‌هایی هم که از خاطرات و تجربه‌های عینی افراد گرفته شده، جهت کاربردی شدن این قواعد آورده شده است. همچنین در بخش ضمیمه کتاب، ضمن آسیب‌شناسی نحوه اجرا و برگزاری یک برنامه فرهنگی، شیوۀ رویارویی با مسائل و چالش‌های موجود در فرآیندهای فکری و اجرایی برنامه‌های فرهنگی به عنوان تمرین درنظر گرفته شده است. بخشی از کتاب: «چهل سال از پیروزی انقلاب اسلامی گذشت. یک چله پُر فراز و نشیب را پشت سر گذاشتیم و حالا آماده‌ایم تا گام دوم را برداریم؛ بلندتر و امیدوارانه‌تر و پُر فروغ‌تر از چهل سال نخست. مسائل و دغدغه‌های پرشماری در گام جدید داریم، اما مسائل حوزه «فرهنگ» چیز دیگری است. تعارف که نداریم؛ پایه انقلاب اسلامی، فرهنگ بوده است. با تغییر در این زمینه بود که آن انقلاب بزرگ به ثمر نشست. بعد هم که لشکر شیاطین دست به کار شد تا پشت این انقلاب را به زمین بزند، فرهنگ برآمده از انقلاب اسلامی بود که اندیشه و عمل ما را شکست‌ناپذیر کرد. به یاد بیاورید دهه سخت شصت را. آن حجم از سختی و مضیقه، حتی به اندازه یکی دو ماه، کافی است تا ملتی را از پای درآورد. پس ما چرا شکست نخوردیم؟ چرا واندادیم؟ پاسخش روشن است؛ اگر لشگری از فرزندان خالص ملت، در خطوط رزم، سینه سپر کرده بودند و برای حفظ عزت اسلامی‌مان خون می‌دادند، در پشت جبهه‌ها نیز، لشگر عظیمی از همین مردم با ساماندهی هسته‌های فرهنگی، مشغول مقاومت بودند. به یاد بیاوریم مساجد، مدارس و دانشگاه‌های آن دوره را. آن جوش‌وخروش و همت و اهتمام بود که نمی‌گذاشت شیرازه‌های جامعه از هم بپاشد. هر جا می‌رفتی نشانه‌ای از کاری فرهنگی را می‌دیدی که توسط خود مردم طراحی و اجرا می‌شود. گروه‌های سرود و تئاتر در مساجد و مدارس، نمایشگاه‌های عکس و طراحی و نقاشی و کاریکاتور، تشییع‌های پُرشکوه شهدا، گروه‌های مردمی پشتیبانی از جنگ و… . همه و همه زنجیره مقاومت فرهنگی را شکل داده بودند. آنها نه تنها در برابر شعبده‌های فکری و فرهنگی دشمن مقاومت می‌کردند، بلکه در موضع تهاجم به دشمن هم بودند!»

تقوا در تشکیلات چگونه است؟ در یک تشکیلات دانشجویی نسبت تشکیلات و عناصر آن چه وظایفی داریم؟

ندیشمندان مسلمان، از زاویۀ نگاه خود به کلام معصومین و آیات قرآن نگریسته اند و سعی کرده اند تا مسائل روز جامعه اسلامی را با نگاه تربیتی و با تمرکز بر دورۀ کودکی و نوجوانی پاسخ دهند؛ اما آنچه جایش خالی است و بسیار به چشم می آید، تحلیلی موشکافانه از نیازهای جامعه اسلامی و حرکت آن به سمت تمدن نوین اسلامی بود. آنچه دغدغه‌مندان عرصۀ تربیت را به سوی مطالعه، دقت، فهم، تفکر و تحقیق در دیدگاه‌های رهبر فرزانه انقلاب دربارۀ تربیت می‌کشاند، نگاه جامع ایشان به اتفاقات و مسائل است. رهبر انقلاب در جایگاه یک دیده‌بان، منظر‌هایی را دیده و وسعت‌هایی را یافته است که در نگاه غیر او یا نمی‌توان به آن¬ها دست یافت، یا بسیار اندک و حتی نادر است. از سوی دیگر، دیدگاه عمیق و جامع ایشان دربارۀ اسلام، و انس فزاینده با وحی و تسلط کم نظیر بر منابع وحیانی سبب می‌شود که هیچ یک از فعالان تربیتی از بررسی و مطالعه دیدگاه‌های ایشان بی‌نیاز نباشد.

دین خدا یعنی برنامهٔ سعادت بشر در دنیا و آخرت. این برنامه همان‌طور که ضامن رشد و اعتلای معنوی جوامع بشری است، ضامن زنده‌کردن استعدادهای فکری و رشددادن به شخصیت و توانایی‌های آن‌ها هم هست. دین برای ادارهٔ زندگی مردم آمده است.۱ دین خدا، در حقیقت شکل‌دادن و جهت‌دادن و قالب‌بخشیدن به همهٔ تلاش‌های انسانی است. دین، یعنی صراط زندگی. اگر شما به یک جامعهٔ انسانی و به یک کشور نگاه کنید، می‌بینید انسان‌ها در این جامعه، برای مسائل شخصی و عاطفی و معیشتی و عمومی خود، فعالیت‌های متنوع و گوناگونی دارند. دین به‌عنوان «یگانه مرجعِ بی‌نقص در راهنمایی بشر» تمام لوازم، شرایط و ابزار ساخت یک جامعهٔ الهی را بیان کرده و این قوانین را در قالب «کتاب» به انبیا داده تا بیایند و جامعه‌ای درخور شأن انسان بسازند. بعد از انبیا، اولیای الهی نیز متکفل همین وظیفهٔ خطیرند و مأمور به دستگیری از انسان‌ها در قالب ایجاد یک نظام و جامعهٔ اسلامی. بر اساس قاعدهٔ امامت، خداوند متعال، در عصر غیبتِ حضرت حجة‌بن‌الحسن‌المهدی (عج) انسان‌ها را بی‌راهنما و رهبر رها نکرد، بلکه ولایت خود را به فقهای عظیم‌الشأن اسلام اعطا کرده تا ایشان خط انبیا و امامان معصوم را ادامه دهند. در عصر غیبت، وظیفهٔ ولی‌فقیه، بی‌کم‌وکاست، همان وظیفهٔ انبیا و اولیا، یعنی ایجاد کارخانهٔ انسان‌سازی است. این کتاب که براساس بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای تنظیم شده است کمک می‌کند تا به رستگاری و سعادت برسید.

نام‌ها گاه، سلسلۀ صفات و شبکۀ فضیلت‌ها را تداعی می‌کنند و در این میان هیچ نامی را نمی‌شناسم که شُکوه و شوکت نام عباس یافته باشد، نامی رشک‌انگیز و اشک‌انگیز، رشک همۀ خوبان در عرصۀ رستاخیز و اشک همۀ آنان که به شوق می‌گریند و جلال و جمال ابوالفضلی را ادراک می‌کنند. همۀ اهل‌بیت (علیه‌السلام) وقتی از زیارت امام حسین (علیه‌السلام) فارغ می‌شدند، به علقمه سری می‌زدند. خیابان منتهی به حرم حضرت عباس (خیابان بین‌الحرمین) فرصتی برای تأمل در شخصیت حضرت عباس (علیه‌السلام) است. حرم حضرت عباس (علیه السلام) از دیگر شهدا جدا شده است تا فرصت خلوت در این شخصیت بهتر فراهم شود و بتوان سلوک ذیل این شخصیت داشت. «جای خالی عباس» به دنبال این است که دریچه‌ای باشد به‌سوی تفکر در شخصیت و سلوک حضرت عباس‌بن‌علی علیه السلام.

این کتاب جلد پنجم از مجموعۀ «تربیت اسلامی» با عنوان «اهداف تربیت اسلامی از نگاه رهبر فرزانۀ انقلاب» است. آنچه دغدغه‌مندان عرصۀ تربیت را به‌سوی مطالعه، دقت، فهم، تفکر و تحقیق در دیدگاه‌های رهبر فرزانۀ انقلاب دربارۀ تربیت می‌کشاند، نگاه جامع ایشان به مسائل است؛ تحلیلی موشکافانه از نیازهای جامعۀ اسلامی و حرکت آن به‌سمت تمدن نوین اسلامی.سال‌ها بود که جنبه¬های مختلف مسئله تربیت اسلامی را در دیدگاه¬های اندیشمندان تربیتی بررسی می‌كردیم و می¬کوشیدیم تا به زوایای پنهان نگاه آن‌ها دست یابیم. باورمان این بود که اگر مسئلۀ تربیت اسلامی از دیدگاه اندیشمندان مختلف به درستی تبیین شود و تحلیل عمیق و دقیقی از این دیدگاه¬ها ارائه گردد، راه پژوهش و پیشرفت برای مؤسسات، مدارس، فعالان، مربیان و دغدغه‌مندان عرصۀ تربیت اسلامی بسیار هموارتر می¬شود. اندیشمندان مسلمان، از زاویۀ نگاه خود به كلام معصومین و آیات قرآن نگریسته¬اند و سعی کرده¬اند تا مسائل روز جامعه اسلامی را با نگاه تربیتی و با تمركز بر دورۀ كودكی و نوجوانی پاسخ دهند؛ اما آنچه جایش خالی است و بسیار به چشم می¬آید، تحلیلی موشكافانه از نیازهای جامعه اسلامی و حركت آن به سمت تمدن نوین اسلامی بود. آنچه دغدغه‌مندان عرصۀ تربیت را به سوی مطالعه، دقت، فهم، تفكر و تحقیق در دیدگاه‌های رهبر فرزانه انقلاب دربارۀ تربیت می‌كشاند، نگاه جامع ایشان به اتفاقات و مسائل است.

این کتاب، با رویکرد آموزش روان و ساده، معلومات اولیۀ کار گروهی و ملاحظات آن را توضیح می‌دهد. این کتاب ساده و در عین حال تفکربرانگيز است و خواننده را به پديده‌های اطراف حساس‌تر خواهد کرد. نویسنده سعی کرده است در جهت انديشه‌سازی مديران از تمثيل‌های پزشکی استفاده کند. به‌عبارت‌ديگر، در اين کتاب آموزه‌های ضروری و کاربردی مديريت تشکل‌ها با بيانی استعاری، «دردها و درمان‌ها» نام گرفته‌اند. این مطالب در قالبی جذاب ارائه شده‌اند.

این نوشتار،درصدد ارائه ی اولیه ی مباحث کلی تشکل اسلامی است، تا درسنامه ای برای استفاده مدیران،مربیان و دانش آموزان فعال انجمن های اسلامی دانش آموزان باشد.این درسنامه در هشت درس کلی تهیه شده است،اما شاید مربیان محترم نتوانند کل یک درس را در یک جلسه ارائه دهند،از این رو به صلاح دید خود،هر درس را به دو یا سه بخش تقسیم نموده و درهر جلسه،آن بخش را به بحث و گفت و گو بگذارند.

آنچه در این نامه به عنوان توصیه امیر المونین به مالک اشتر آمده،چیزهایی است که امروز هم نو است. با اینکه سازمان های حکومتی در آن موقع با سازمان های حکومتی امروز بسیار تفاوت دارند. لیکن حضرت چون به کار های تشکیلاتی نپرداخته،یعنی نوع توصیه ها و دستورهای ایشان سازمانی نیست،محتوایی وجهتی است،اینها در همه زمان های یکسان است.

جهان‌بینی مادی منحصر به جهان ماده می‌باشد ولی در جهان‌بینی اسلامی، هم این جهان و هم آخرت مورد توجه است. در جهان‌بینی اسلامی هدف صرفاً تولید بیشتر نیست بلکه هدف نهایی تعالی انسان و رسیدن او به جایگاه خلیفه خدا بر روی زمین می‌باشد. این تفاوت در جهان‌بینی از تمایزات مدیریت اسلامی با مدیریت غربی می‌باشد که هر یک از این دو دیدگاه معیارهای سنجش خاص خود را دارند.از مهمترین مؤلفه‌های بوجود آورنده مشکلات جوامع امروزی، دیدگاه مدیران غربی است که فقط به دنبال کسب منافع بیشتر بدون در نظر گرفتن مسائل اجتماعی و اخلاقی هستند. در همین زمان با توجه به گسترش شبکه‌های ارتباط جمعی و آشنائی سایر ملل با دین اسلام، بویژه اصول اولیه و بنیادین این دین باعث جذب و گسترش روزافزون اسلام به عنوان یک دین جامع و در بر‌گیرنده ی همه ی مسائل اجتماعی در اقصی نقاط جهان گردیده است و در حال حاضر یکی از مهمترین موضوعاتی که ذهن اندیشمندان و پژوهشگران بدان معطوف گردیده مدیریت از دیدگاه اسلام می‌باشد.بدون‌شک یکی از راهکارها و راهبردها جهت دستیابی به سیره مدیریتی الگو راه و منش مدیریتی شهداست بدیهی است ملت ما امروز با داشتن مفاخر همچون شهدا در تدوین الگوی مدیریتی، نیازمند مبانی تئوریک متناسب با تحول، از دیگران نیست. خروجی‌های راهبردی مدیریت اسلامی با تکیه بر سیره مدیریتی شهدا که با فرهنگ ایرانی اسلامی ما سازگار است قابل ارائه به تمامی مجامع علمی دنیا نیز خواهد بود.

کتابی کاربردی دربارهی بایدها و نبایدهای یک تشکیلات انسان ساز؛ چراکه تشکیلات، محلی برای جذب مخاطب نیست، بلکه میدانی برای رشد و تربیت عناصر تشکیلات است.

محور اصلی کتاب 64 ویژگی مدیریتی است که شما را با نقش، مهارت‌ها، ویژگی‌های معنوی و اخلاقی و خصوصیات انقلابی یک مدیر از زبان مقام معظم رهبری آشنا می‌شوید. این کتاب تمام آنچه که یک مدیر با تدبیر باید دارا باشد را می‌خوانیم‌.